Wbrew starszym opracowaniom i danym pochodzącym z lat 70. i 80. XX wieku obecnie wiemy, iż nie ma żeńskich i męskich hormonów. Testosteron odgrywa dużą rolę u kobiet, a estradiol ma ogromne znaczenie, chociażby dla hipertrofii, ilości tkanki tłuszczowej, zdrowia układu sercowo-naczyniowego i regulacji libido u mężczyzn.

U mężczyzn niski poziom testosteronu i estrogenu koreluje z występowaniem choroby wieńcowej. A jaką rolę ma testosteron? Jest prohormonem, z którego powstaje chociażby estradiol.

Badanie naukowe

W jednym z badań wzięto pod uwagę dane pochodzące od 329 zdrowych kobiet po menopauzie, w wieku od 55 do 85 lat. Oznaczono stężenia całkowitego testosteronu (TT) i estrogenów (TE), globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) oraz oszacowano biodostępny testosteron, wolny testosteron i wolny estrogen. Co to znaczy „wolny”? Większość hormonów płciowych jest związana np. z SHBG, w ten sposób mamy do czynienia z nieaktywną biologicznie pulą.

estradiol

Co ustalono w badaniu?

  1. Wraz z wiekiem beztłuszczowa masa ciała, maksymalna siła tricepsa (wyprostu w stawie łokciowym), maksymalna siła uścisku dłoni, gęstość mineralna kości i ilość wolnych estrogenów istotnie zmniejszały się.
  2. Wraz z postępem czasu rosła ilość tłuszczu w ciele, rosła ilość globuliny wiążącej hormony płciowe
  3. Po dostosowaniu do wieku beztłuszczowa masa ciała (mięśnie), maksymalna siła tricepsa, gęstość mineralna kręgosłupa i szyjki kości udowej były istotnie związane ze stężeniami biodostępnego testosteronu oraz pulą wolnych estrogenów.
  4. Marker obrotu kostnego (osteokalcyna) była odwrotnie proporcjonalna do stężenia puli wolnych estrogenów. Czyli im mniej jest estrogenów, tym większe stężenie osteokalcyny, co może świadczyć np. o osteoporozie (związanej z menopauzą). Im większe było stężenie osteokalcyny, tym mniejsza była gęstość mineralna kości mierzona w kręgosłupie i szyjce kości udowej.

Wnioski

Utrata beztłuszczowej masy ciała z wiekiem, maksymalna siła tricepsa i gęstość mineralna kości u kobiet po menopauzie jest częściowo zależna od obecności endogennego biodostępnego testosteronu i estrogenu.

Komentarz

Wydaje się, że zarówno stężenia estrogenów, jak i biodostępnego testosteronu są niezmiernie istotne dla kobiet. Nie sposób jednak polecić paniom hormonalnej terapii zastępczej, gdyż wiąże się z nią duże ryzyko kancerogenezy, a w ostatnich latach powstało wiele wątpliwości odnośnie jej skuteczności w przeciwdziałaniu zmianom występujących z wiekiem.

Referencje, badania, literatura:

Tineke ACM van Geel i in. Measures of bioavailable serum testosterone and estradiol and their relationships with muscle mass, muscle strength and bone mineral density in postmenopausal women: a cross-sectional study  https://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.852.8493&rep=rep1&type=pdf

Komentarze (0)